Ayçiçeği Tohumu ve Yağında Tarife Kontenjanı Başvuruları

Ayçiçeği tohumu ve yağında ithalatında sıfır ya da indirimli gümrük vergisi uygulanacak şekilde açılan bazı tarife kontenjanları bulunmaktadır. İkili anlaşmalar çerçevesinde veya otonom olmak üzere bazı tarım ürünlerinde belirli dönemler için gümrük vergilerinin sıfırlandığı ya da indirimli uygulandığı ithalat miktarlarına tarife kontenjanı ya da kotaları adı verilmektedir. Temel tüketim ürünleri arasında ilk sıralarda yer alan bitkisel yağlar önemli gıda maddeleri arasındadır. Neredeyse tüm halk tarafından yıl boyunca büyük miktarlarda kullanılmaktadır. Bu nedenle, başta ayçiçeği yağı olmak üzere bitkisel yağlarda ülke ihtiyacının hem üretim hem de ithalat yoluyla karşılanması büyük önem taşımaktadır.

Ayçiçeği tohumu ve yağı için açılan tarife kontenjanlarına başvuru için T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilen İthalat Belge İşlemleri sistemi üzerinde yetkilendirme yapılmalıdır. Kısıtlı yetki tanımlandıktan sonra gerekli belgeler sisteme yüklenir ve tam yetki alınır. Ardından firmanın yapısı, özellikleri ve kapasiteleri ile uyumlu olacak şekilde, mevzuat hükümleri de dikkate alınarak başvurular elektronik ortamda yapılır. Bu başvurunun olumlu sonuçlanması halinde ayçiçeği tohumu ve/veya ayçiçeği yağı ithalatı yapılabilmesi için ithal lisansı yine elektronik ortamda düzenlenir.

Ayçiçeği tohumu ve yağında önemli miktarlarda ithalatın gümrük vergisi uygulanmadan veya indirimli gümrük vergisi uygulanarak yapılmasına imkan veren tarife kontenjanlarından yararlanabilecek kişiler mevzuata göre tanımlanmıştır. Ayçiçeği tohumunda ve ayçiçek yağında açılan tarife kontenjanlarından yararlanabilecek olanlar sanayiciler, tüketiciler ve ithalatçılardır. Sanayiciler genellikle ayçiçeği tohumundan başlamak üzere kırma ve rafinasyon işlemlerini yapan tesisler olmakla birlikte, ham yağ alıp yalnızca rafinasyon işlemine tabi tutan işletmeler de yararlanabilmektedir. Bu tesisler için Yatırım Teşvik Belgesi alınması ve bu kapsamında uygulanan desteklerden de ayrıca yararlanılması mümkündür. Öte yandan, bazı kritik tarım ürünleri için tahsisat öncelikli kuruluşlar bulunmaktadır. Ülkemiz ihtiyaçları doğrultusunda gerekli olması durumunda kontenjanın büyük bir bölümü veya tamamı öncelikli kuruluşlara da tahsis edilebilmektedir. Ekonomik dinamikler doğrultusunda öncelikli kuruluşlara tahsis edilen miktardan sonra kalan kısım da özel sektöre tahsis edilebilmektedir.

Ayçiçeği tohumu ve yağında açılan tarife kontenjanından yararlanmak isteyen firmaların başvurusunda istenen evraklar bulunmaktadır. Bu başvuruların sonuçlandırılabilmesi için Bakanlık tarafından istenen 2 temel belge vardır, bunlar;

1. 1. Tarife Kontenjanı Başvuru Formu
2. 2. Faaliyet Belgesi
3. 3. Kapasite Raporu

Ülkemiz ile diğer ülkeler arasında imzalanan serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı tarım ürünleri için düşük ya da indirimli gümrük vergisi uygulanan tarife kontenjanları açılmıştır. Bu kapsamda, ayçiçeği tohumu ve/veya ayçiçek yağı ithalatının tarife kontenjanında yapılabileceği ülkeler şunlardır;

1. 1. Avrupa Birliği
2. 2. İngiltere
3. 3. Moldova
4. 4. Venezuela

Ayçiçeği tohumu ve/veya ayçiçeği yağında bulunan tarife kontenjanı ya da kotalardan yararlanmak için başvurular her yıl 1 Aralık - 31 Aralık arasında kabul edilmektedir. Bu tarihlerden önce veya sonra başvuru kabul edilmesi mümkün değildir, yapılsa dahi değerlendirmeye alınmayacaktır. İthal lisansı düzenlenen firmalar için ise kontenjan kullanım dönemi 1 Ocak ile 31 Aralık arası yani tüm yıldır.