Güneş Enerji Santrali (GES) Yatırım Teşvikleri

Güneş Enerji Santrali veya kısaca GES yatırımları ister tarlada isterse sanayi ya da tarım tesislerinin çatısında ya da cephesinde olsun temel prensip solar paneller kullanılarak güneş enerjsinden elektrik üretilmesidir. Elektrik üretimi ile ilgili düzenlemelerde yetkili kurumlar;

• T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu - EPDK
• Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. - TEDAŞ

GES yatırımları ülkemizde iki şekilde yapılabilmektedir; lisanslı ve lisanssız. Lisanslı elektrik enerjisi üretimi EPDK lisansına tabi olup, lisanssız elektrik enerjisi üretimi için üst sınır yenilenebilir enerji kaynaklarından üretimde 5 Megawatt (MW) olarak tespit edilmiştir. Bu demek oluyor ki 5 MW ve üzeri enerji üretim yatırımlarında EPDK lisansı şartı bulunmaktadır.

Lisanssız güneş enerji santrali (GES) ile elektrik enerjisi üretimi yatırımlarında yatırım teşvik belgesi almak isteyen yatırımcılar öncelikle genel başvuru evraklarına ilave olarak şu belgeleri almak zorundadı;

1. 1. Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu
2. 2. TEDAŞ Proje Onayı
3. 3. Bağlantı Anlaşması
4. * Ayrıca, onaylı tek hat şemasında belirtilen koşullara uygun bir biçimde teşvik projesinin oluşturulması esastır.

Bunlara ilave olarak projenin kapasitesine bağlı olarak Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) belgesi talep edilebilecektir. Tüm yatırım teşvik belgesi başvurularında ise mutlaka SGK Borcu Yoktur belgesi ilave edilmeli, SGK borcu bulunan işletmeler adına yatırım teşvik belgesi düzenlenmemektedir.

Yukarıda belirtilen evrakların tamamlandığı GES projesi için yatırım teşvik belgesi başvurusu yapılması mümkündür. Eksik evraklarla başvuru yapılması durumunda belge alınması ya da eksiklerin sonradan tamamlanması söz konusu değildir. Ancak tam dosya ile başvuru yapılması durumunda, teşvik projesinin de mevzuata tam uyumlu olması halinde yatırım teşvik belgesi düzenlenebilecektir.

GES Yatırım Teşvik Belgesi başvurusu E-TUYS sisteminde yapılmaktadır. Bunun için öncelikle E-TUYS Yetkilendirme işlemi yapılmalıdır. Eğer yetkilendirme yapılmamış ise başvuru yapılması mümkün değildir.

Yetkilendirmenin ardından firma bilgilerinin sisteme tanıtılması gerekmektedir. Bu işleme firma bilgileri girişi adı verilir. Bu bilgilerin T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanmasının ardından ise yatırım teşvik belgesi projesinin oluşturulabileceği, başvurunun yapılabileceği ekran aktifleşecektir. Bu ekranda, tek hat şeması ve onaylı projeye uygun bir biçimde, alınan proforma faturalar da dikkate alınarak teşvik belgesine esas teşkil edecek yatırım projesi E-TUYS sisteminde oluşturulur. Başvuru elektronik ortamda bakanlığa iletilir, değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Bundan sonraki tüm işlemler, başvuruda olduğu gibi tamamen E-TUYS sistemi üzerinde yani elektronik ortamda yürütülür.

Lisanssız GES veya RES yatırımları için son dönemde yapılan bir düzenleme ile birlikte bu yatırımlar 1., 2., 3. ve 4. bölgede yer almaları durumunda 4. bölge, 5. ve 6. bölgelerde olmaları durumunda ise bulunduğu bölgenin desteklerini almaktadır. Bu durumda, GES yatırımlarına uygulanan teşvik sistemi ve destek unsurlarının üst sınırları, süreleri ya da kapsamı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Son dönemde özellikle çatı kurulumlu GES projelerinde yukarıdaki desteklerin bazılarının uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Öztüketimin karşılanması amacıyla yapılacak bir çatı ges yatırımında; mevcut tesis kullanılacağı için yatırım yeri tahsisi, parselasyon harcı, emlak vergisi harcı, hafriyat harcı gibi muafiyetler uygulanabilir olmayacaktır. Ayrıca, ithal güneş panellerinde gümrük vergisi muafiyeti ile birlikte bölgesel teşvikler uygulanmayacaktır.

GES yatırımlarının 4. bölge teşviklerinden yararlanması için gereken koşullar aşağıda belirtilmektedir;

1. 1. En az 240 kW kurulu kapasite gereklidir.
2. 2. Lisanssız elektrik enerjisi üretimi yapılmalıdır.
3. 3. Yerli panel kullanılması gerekmektedir.
4. 4. Proje onayı, bağlantı anlaşması ve çağrı mektubu alınmış olmalıdır.
5. 5. Asgari sabit yatırım tutarını (1. ve 2. bölgelerde 3 milyon, diğer bölgelerde 1,5 milyon TL) sağlamalıdır.

Onaylı proje ile uyumlu olacak şekilde güneş panelleri, invertör, pano, transformatör, ac ve dc kablolar, alüminyum konstrüksiyon sistemi, otomasyon sistemi, scada yazılımı, uzaktan izleme ve takip sistemi gibi doğrudan ilişkili sabit yatırım kalemleri belge kapsamında değerlendirilebilmektedir. Ancak, bunların niteliği, kapasitesi, sayıları ve tanımları onaylı proje ile birebir uyumlu olmak durumundadır.

GES yatırım projesi için yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi ve çok önemli devlet desteklerinden yararlanılması mümkündür. Güncel bir karar değişikliği ile ilk 4 bölge yatırımların tamamı doğrudan 4. bölge desteklerinden yararlanmaktadır. Ancak bu yatırımlar kapsamında yerli güneş paneli kullanılması gerekmektedir. İthal güneş paneli kullanılmak istenmesi durumunda gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaksızın genel yatırım teşvik belgesi düzenlenecektir.

Bir başka istisnai durum ise yeni bir yatırım proje yapılması ve ilave kapasite oluşturulması gerekmektedir. Komple Yeni Yatırım niteliğinde düzenlenen belgeler bölgesel nitelikle olmaktadır. Modernizasyon yatırımları gibi kapasite sağlamayan GES projelerinde bölgesel (4. bölge) yatırım teşvik belgesi düzenlenmeyecektir.

GES projesine düzenlenecek belge kapsamında, çatısına kurulum yapılacak asıl tesisin harcama kalemleri bulunmaz. Bunun için ayrı bir belge alınması gerekmektedir. GES yatırım teşvik belgesi yalnızca solar enerji üretimi ile ilgilidir. Bu nedenle, ges yatırım teşvik belgesi kapsamında uygulanacak SGK primi destekleri de asıl tesiste çalışan personeli kapsamamakta, bu çerçevede desteklenen istihdam sayısı birkaç kişi ile sınırlı tutulmaktadır.

Benzer biçimde mevcut bir yatırım teşvik belgesi içerisine de GES projesi dahil edilememektedir. GES projeleri için ayrı mevzuat hükümlerine tabi olacak şekilde ayrı bir yatırım teşvik belgesi düzenlenmektedir.

Hem asıl tesis hem de bu tesisin çatısına kurulacak GES yatırımı için aynı anda iki farklı yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi mümkündür. Her ikisi için farklı destek unsurları ve farklı mevzuat hükümleri ayrı ayrı geçerli olacaktır.

GES yatırımları özel bir uzmanlık gerektirmektedir. Yatırımın başlangıç aşamasından sonuna kadar titizlikle takip edilmesi ve belgenin kapanışının yapılması gerekmektedir. GES projelerinde kurulumu genellikle EPC adı verilen türden şirketler yapmaktadır. Bununla ilgili hem kurulum hem de yatırım teşvik belgesi konusunda danışmanlık sunmaktayız.

GES Kurulum Danışmanlığı: Türkiye'nin tüm illerinde; inşaat, mühendislik, kurulum, yazılım ve otomasyon sistemleri dahil olmak üzere anahtar teslim GES projesi uygulayabilmekteyiz. Bu sayede, 20 yılı aşkın süredir duyulan güven ile GES kurulumlarını da teşvik sistemiyle tam uyumlu olacak şekilde, yüksek kaliteli, hızlı ve sağlam bir biçimde tamamlıyoruz.

GES Yatırım Teşvik Belgesi Danışmanlığı: 20 yılı aşkın teşvik uzmanlığı ile çok sayıda GES kurulum ve teşvik süreci yönetimi deneyimimiz sayesinde GES Yatırım Teşvik Belgesi temini konusunda en doğru ve en hızlı çözümü sunabilmekteyiz. Projeler ve kurulum şirketinin faturası ile tam uyumlu olacak şekilde eksiksiz teşvik süreç yönetimi uygulanmakta, yatırım teşvik belgesi danışmanlığı GES projesi için tam uygulanmaktadır.