Yatırım Teşvik Belgesi Yerli Makine Teçhizat Listesi, yurt içinden temin edilecek teşvikli makinelerin yer aldığı listedir. Bu listede yer alan makineler yurt içinde yerleşik satıcılardan temin edilir. Yerli Makine ve Teçhizat Listesinde bulunan makineler KDV İstisnasından yararlanır. Yatırım Teşvik Belgesi düzenlendiğinde onaylanan listeyi revize etmek mümkündür. Yerli Makine ve Teçhizat Listesine ilişkin tüm detaylar aşağıda sunulmuştur.
Yerli Makine Teçhizat Listesi Nedir?
Yatırım Teşvik Belgesi ekinde yer alan "Yerli Makine Teçhizat Listesi" yurt içi satıcılardan veya üreticilerden alınacak makine teçhizat onaylandığı listedir. Bu listede yerli üretim olan Türk Malı makine ve teçhizat olabileceği gibi yabancı menşeli fakat Türkiye'deki temsilcilikler aracılığıyla önceden ithalatı yapılarak millileştirilmiş mallar da bulunabilir. Burada dikkat edilmesi gereken malın nerede üretildiği değildir. Millileştirilmiş yabancı bir makine de yerli liste kapsamında onaylanmaktadır.
Yurt dışında bulunan ve doğrudan ithalatı yapılacak yeni ve kullanılmış tüm makine ve teçhizatın eklenmesi gereken liste: İthal Makine Teçhizat Listesidir.
Yerli Makine Teçhizat Listesi Hangi Bilgileri İçerir?
Yerli Makine ve Teçhizat Listesi teşvik kapsamında temin edilecek makineler ve ilgili teçhizata dair birçok önemli bilgi içerir. Listede mutlaka yer alması gereken bilgiler şunlardır;
- GTİP: Tüm makinelerin listeye doğru Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu yani GTİP ile eklenmesi gerekir. Günümüzde teşvik sistemiyle ilgili tüm sınıflandırmalar GTİP koduna göre yapılmaktadır.
- Makine Adı: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında temin edilecek makine ve teçhizatın anlaşılır Türkçe adı yazılır.
- Miktar: Belirtilen makine ve teçhizat kaç adet alınacaksa belirtilir. Miktar girilirken adet veya set gibi makinenin temin edileceği birime dikkat edilir.
- Miktar Birimi: Belirtilen makine, teçhizat ne şekilde temin edilecekse birimi seçilir. Adet, set veya takım gibi birimler en yaygın kullanılan birimlerdir.
- Birim Fiyat: Temin edilecek makinenin birim fiyatı Türk Lirası (TL) cinsinden eklenir. Bu kısımda tek makinenin fiyatı yazılır.
- Toplam Fiyat: İlgili satırda kaç makine varsa birim fiyat ile miktarın çarpımı yoluyla bulunur. Her makine satırı için toplam fiyat Türk Lirası (TL) cinsinden yazılır.
Yerli Makine Teçhizat Listesi Ne Zaman Onaylanır?
Yerli ve/veya İthal Makine Teçhizat Listelerinden en az birinin Yatırım Teşvik Belgesi başvurusu sırasında mutlaka onaylanması gerekmektedir. Makine alımı yapılmadan teşvik belgesi alınması mümkün olmayacaktır. Bu nedenle, en az bir listenin belge düzenlenirken onaylanması şarttır. Öte yandan, yatırım dönemi boyunca listelerde pek çok değişiklik yapılmaktadır. Her değişiklik onaylanmayacaktır ancak mevzuata uygun yapılacak değişikliklerin onaylanması muhtemeldir.
Yatırım Teşvik Belgesi Yerli Makine ve Teçhizat Liste Değişikliği
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yerli makine ve teçhizat listesinde yatırım dönemi boyunca sınırsız değişiklik yapılabilir. Bu değişikliklere "Yerli Makine Teçhizat Liste Değişikliği" ya da "Yerli Makine Teçhizat Liste Revizesi" adı verilir. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında onaylı Yerli Makine ve Teçhizat Listesinde yapılabilecek değişiklikler şunlardır;
- Makine ve Teçhizat Ekleme: Mevcut listede bulunmayan bir makineyi belge kapsamına almak için listeye ekleme yapılır.
- Makine ve Teçhizat Çıkarma: Onaylı listede bulunan ve temin edilmeyecek makinelerin liste kapsamından çıkarılması yani silinmesidir.
- Tutar Değişikliği: Onaylı listede yer alan makine tutarlarında değişiklik yapılmasıdır. Bu tutar artırılabilir veya azaltılabilir. Gerçekte temin edilecek malın fiyatı ne kadarsa onaylı listenin bu tutarla uyumlu olması esastır.
- Miktar Değişikliği: Onaylı listede yer alan makinelerin miktarı bağlayıcıdır. Yani onaylanan miktardan daha fazla teşvikli alım yapmak mümkün değildir. Onaylı listede yer alan makinelerden daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunda liste değişikliği yapılır. Aynı şekilde adet veya set gibi miktar birimi de değiştirilebilir.
- Makine Adı Değişikliği: Bazı durumlarda makine adında uyumlaştırma yapılması gerekir. Kesilecek fatura ile makinenin onaylı adının birebir uyumlu olması esastır. Bu gibi durumlarda uyumsuzlukların giderilmesi için liste revizesi yapılır.
- GTİP Revizesi: Yatırım malları günümüzde GTİP sınıflandırmasına tabidir. Bir makine temin edilirken gerçek GTİP ile onaylı listedeki GTİP uyumlu değilse revize yapılarak liste güncellenir.
Yerli Makine ve Teçhizat Liste Değişikliği Nasıl Yapılır?
Yerli Makine ve Teçhizat Liste Değişikliklerinin tamamı E-TUYS sistemi üzerinden yapılır. Liste değişikliği için izlenmesi gereken adımlar şunlardır;
- 1. Adım: E-TUYS sisteminde değişiklik yapılacak Yatırım Teşvik Belgesi seçilir. Bu belge ile ilişkili listeye giriş yapılır. Daha sonra "Yerli Makine Teçhizat Liste Revize Modülü" açılır.
- 2. Adım: Eklenecek makinenin GTİP, Makine Adı, Miktar, Birim ve Tutar değerleri girilir. "Toplam Tutarı Getir" butonuna basılır.
- 3. Adım: Mevcut bir satırda değişiklik yapılacaksa ilgili satır seçilerek "Satır Revize" butonuna tıklanır. Gerekli bilgilerin tamamı revize edilir. Güncelle butonuna basarak değişiklikler kaydedilir.
- 4. Adım: Bekleyen başvurular kısmından "SGK Borcu Yoktur Belgesi" eklenir. Ardından "Liste Değişikliği Ücreti" ödenir.
Yerli Makine ve Teçhizat Liste Değişikliği Ücreti
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında onaylı listelerde değişiklik yapılacağı zaman belge revize ücretinin ödenmesi gerekir. Bu ücret yıllar içerisinde değişiklik göstermektedir. 2025 yılı Yerli Makine Teçhizat Liste Değişikliği Ücreti 2.000-TL'dir.
Yerli Makine Teçhizat Listesindeki Malların Yararlanabileceği Teşvikler
Yerli Makine ve Teçhizat Listesinde yer alan tüm satırlar için Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnası uygulanır. Bu durum, yatırımcıların ihtiyaç duyduğu sabit kıymet yatırımlarına %20 oranında bir katkı sağlamaktadır. Makine ve teçhizatın büyük çoğunluğunda KDV oranı %20'dir. Yerli liste kapsamında onaylanan tüm satırlar için yatırımcıların KDV ödemeden alım hakkı bulunur.
Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında yer alması halinde söz konusu makine teçhizat Kurumlar Vergisi İndirimi, Faiz Desteği ve SGK Prim Desteklerinin tamamından yararlanmaktadır. Yatırım Teşvik Belgesinin en önemli unsurlarından biri Yerli Makine Teçhizat Listesidir.
Yerli Makine Teçhizat Listesindeki Malların Faturalandırılması
Yerli Makine Teçhizat Listesinde yer alan malların tamamı için KDV İstisnası uygulanmaktadır. Öyleyse, bu mallar için KDV tahsil edilmeksizin faturalandırma yapılması gerekmektedir. Bu durumun tespit edilmesi için satıcılara E-TUYS sistemi üzerinden bir bildirim yapılır. Bu bildirimde, yatırımcının teşvik bilgileri, onaylı makineye ait bilgiler yer alır. Bu bilgileri teyit eden satıcıların Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Fatura Kesmeleri mümkündür.
Yerli Makine Teçhizat Listesi bir kez onaylandığında bir yatırımcı faturalandırma yapmadan önce bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden mutlaka "KDV İstisna Yazısı" almalıdır. KDV İstisna yazısı bir bakıma Vergi Dairesi sistemine teşvik belgesinin ve listenin tanıtılması ya da bu sistemde aktifleştirilmesidir. Her ne kadar E-TUYS sistemi diğer kurum sistemleri ile entegre bir biçimde çalışıyor olsa da ikincil bir kontrol sağlanması amacıyla KDV İstisna Yazısı alınmalı ve satıcılar tarafından faturalara bu yazıda yer alan bilgiler de eklenmelidir.
Yerli Makine Teçhizat Listesiyle İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 1. Yalnızca onaylı listede bulunan mallar için KDV İstisnasından yararlanılması mümkündür. Başvuru yapılıp reddedilen satırlar için KDV muaf faturalandırma yapılamaz. Miktar olarak onaylı listede yer alandan daha fazla alım yapılamaz.
- 2. Listedeki adet/set gibi bilgilere dikkat edilmesi gerekir. Adet birimi ile onaylanan satırlar için adet sayısına birebir uyulması gerekmektedir.
- 3. Onaylı listede yer alan makine tanımlarına birebir uyulması gerekmektedir. Eğer belirgin bir fark ile fatura kesilecek ise listede revizyon yapılması ve mümkünse yeni şekle göre makinelerin onaylatılması büyük önem taşımaktadır.
- 4. Süresi tamamlanmış bir belge kapsamında teşvikli fatura kesilmesi mümkün değildir. Eğer imkan varsa öncelikli Yatırım Teşvik Belgesinde Süre Uzatımı yapılmalı ve ardından listede yer alan faturalar kesilmelidir. Eğer süre uzatım imkanı yoksa bu makineler için fatura kesilmesi mümkün değildir.
- 5. Her revizyondan sonra mutlaka KDV İstisna Yazısı da revize edilmelidir. Eğer yeni şekle göre onaylanan Yerli Makine Teçhizat Listesi bağlı bulunduğunu Vergi Dairesinin sistemine en fazla 24 saat içerisinde düşmezse, bu durumda E-TUYS sisteminde bir sorun oluşmuş demektir. Bu durumda E-TUYS destek ile iletişim kurularak durumun bildirilmesi, Maliye Sistemine yeniden bildirim yapılması gerekmektedir.
- 6. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında gerek Yerli gerekse İthal Makine Teçhizat Listesinde sarf malzemeleri, hammadde veya aramalı bulunmaz. Bu malların teşvikli alımı kesinlikle yanlıştır. Listelerde yalnızca makine ve teçhizat gibi yatırım mallarının bulunması gerekir.
- 7. Yerli Makine ve Teçhizat Listesinde kesinlikle kullanılmış makine temin edilemez. Yerli ve kullanılmış makineler teşvik edilmez. Yurt içinden alınacak tüm malların sıfır ve kullanılmamış olması gerekmektedir.
- 8. Yerli Listede yer alan kalemler için bina ve inşaat harcamaları hariç tutulmuştur. Trafo gibi bina ile bağlantılı olan teçhizat için dahi yalnızca makine ve teçhizatı teşvik kapsamına alınmış, bina inşaatın hariç olduğu listelere de açıkça şerh olarak düşülmüştür.
- 9. Listede bulunan bir satır için fatura kesileceği zaman öncelikle satıcıya E-TUYS sisteminden bildirim yapılmalı, ardından fatura burada yer alan bilgilere göre kesilmelidir. Bu bilgilere göre kesilen fatura hem XML hem de PDF formatlarında yatırımcıya iletilir. Yatırımcı tarafından E-TUYS sisteminde ilgili yerli satırın faturası XML formatında kaydedilmelidir. Yerli Makine Teçhizat Listesinde bulunan bu satıra ilişkin fatura sisteme yüklendiğinde, ilgili makinenin karşısındaki gerçekleşme miktarı ve gerçekleşme değeri kısımları fatura ile uyumlu bir biçimde otomatik olarak güncellenecektir. Bu kısımların kontrol edilmesi büyük önem taşır.
* Hitit Müşavirlik © 2000-2025 Tüm hakları saklıdır. "Yatırım Teşvik Belgesi Yerli Makine Teçhizat Listesi" ile ilgili mevzuat hükümleri ve uygulamalar ışığında hazırlanmıştır. İzinsiz alıntı yapılması veya içeriğin kopyalanması yasaktır.
